Fort 4 als basisfort

23/03/2009

 

Fort 4 binnen de Fortengordel

FORT 1: in ‘59 gedynamiteerd en gesloopt

FORT 2: MUSEUMFORT
eigendom van gemeente Wommelgem, beschermd in ’95; goed bewaard, niet overwoekerd, binnentuin, niet vrij bezoekbaar; wordt gebruikt voor sportactiviteiten en door het verenigingsleven + politiemuseum

FORT 3: ATTRACTIEFORT
eigendom van gemeente Borsbeek, slechst bewaard en sterkst vernield, binnenfort onder water; mooie gevels + vrij toegankelijk; dient te evolueren tot volwaardig recreatiegebied, met een sterke natuurlijke component; alle bomen zijn verwijderd geweest door/voor uitbreiding vliegveld Deurne

FORT 4: BASISFORT
eigendom van Stad Mortsel, volledig ingesloten in stedelijk weefsel, vlak bij het centrum (+ stenen batterijen en extra groot hoofdfront); maakt geen deel uit van belangrijke open-ruimte-structuren; ligt ingesloten tussen 2 belangrijke verkeersinfrastructuren (R11 en Liersesteenweg); behoort tot één van de best bewaarde forten uit de gordel en is meest strategisch; bereikbaar gelegen

FORT 5: CULTUURFORT
eigendom van gemeente Edegem; ondanks ingrijpende verbouwingen beschermd als monument in ‘95 gebruikt door gemeentelijke milieu- en groendienst (open overdag), loodsen bestemd voor verenigingen en jeugdbewegingen + verder is er een natuurcentrum, bijenpark, veldlabo en een arboretum, evenals zetel van Simon Stevinstichting

FORT 6: CAMPUSFORT
gedeeltelijk eigendom van de Stad Antwerpen, gedeeltelijk van de Universiteit Antwerpen; no-man’s land, weinig aandacht voor historische (verkrotten gebouwen, toegang gevaarlijk) er is een uitgebreide sportinfrastructuur die het geheel als fort zo goed als vernietigd heeft

FORT 7: NATUURFORT
staatseigendom; in ‘94 beschermd als monument, qua historische gebouwen het meest volledige; enkel op aanvraag toegankelijk; nagenoeg alle delen van het fort zijn bewaard, maar door jaren leegstand dringen aan restauratie toe; fort is nu een beschermd natuurgebied omwille van de zeer hoge natuurwaarde, staat als natuurreservaat => onder beheer van de Wielewaal

FORT 8: OUTFORT
in ‘77 aangekocht door voormalige gemeente Hoboken, goed bewaard en in ‘95 beschermd als monument; binnenfort = heel mooi
willen fort gebruiken voor evenementen die afbreuk zullen doen aan de staat van het fort; niet mogelijk om de gebouwen te bezichtigen
wordt gebruikt voor lokale verenigingen (vissersclub, petanqueclub, volleybalclub,…) onder ‘Fort Labeur’ (tewerkstellingsproject voor langdurige werkloze jongeren ?) + VZW BOM/Outfort (avontuurlijke trainingen)

 

Masterplan

Basisoptie = breed-culturele herbestemming van het patrimonium in een groen parkgebied

OPEN
Figuurlijk: open voor iedereen; Mortselaars, niet-Mortselaars, cultuurminnaars, sportievelingen, vissers, wandelaars, natuurliefhebbers, geïnteresseerden in cultuur-historisch erfgoed, kinderen, jeugd, volwassenen, senioren en voor nieuwe ideeën!

Letterlijk: opentrekken fort; storende barrières wegwerken (buitenloodsen, prikkeldraad, (onnatuurlijke) omheiningen) + openen zicht door binnencirkel op natuurlijke manier af te schermen => door waterpartijen te herstellen (eilandvorming van gedeelte fortgebied met historische gebouwen op, op deze manier makkelijk af te sluiten ’s nachts, zonder dat dit stoort)

MISSIE
“Fort 4 uitbouwen tot een creatieve kazerne in een groene oase waar de ontmoeting centraal staat”

– CREATIEF = dynamiek van project, culturele input, ruimte voor scheppingsvermogen = CULTUUR FORT 4
– KAZERNE = verblijfplaats, historisch militaire erfgoed, huisvesting van het project = ERFGOED FORT 4
– GROENE OASE = parkzone, ecologisch patrimonium, ruimte voor fauna en flora = PARKGEBIED FORT 4
– ONTMOETING = breed-sociale functie van het project, ontmoeting tussen mensen, met natuur, met kunst en cultuur

CULTUUR + ERFGOED
– masterplan met renovatie voor fort
– herbestemming (cultureel, horecafunctie, polyvalent paviljoen,…)

PARKGEBIED
met het fort in handen van het leger, ontwikkelde zich over het ganse domein een ecologisch waardevol gebied
verschillende groenstructuren die zorgen voor een grote variate van soorten (bosvegetatie, hakhout, zoom- en mantelvegetaties, graslanden en muurvegetaties) + tal van watervogels en in totaal reeds een 60-tal vogels waargenomen + reeds 250-tal planten geïnventariseerd, waaronder zowel veel voorkomende als bedreigde soorten
meidoorn die als natuurlijke barrière voor vijand diende (aanhouden in heraanlegging hoofdingang fort)
Historische gebouwen doen dienst als overwinteringsplaats van vleermuizen en vlinders

> toekomst: natuur meer de kans doen krijgen zijn gang te gaan zodat diversiteit van fauna en flora aanzienlijk kan toenemen
> spontane vegetaties volle kansen geven ; bestrijden van woekerende exoten en cultuurvariëteiten
> dood hout laten liggen (gebruiken als afbakening en aanduidingen)
> gebruik maken van voornamelijk streekeigen soorten en duurzame materialen (eigen hout van bomen gebruiken voor hekwerk)

Afgesloten gedeelte als rustzone voor dieren en vogels met eigen vegetatiegroei + onbereikbare plaatsen _ spontane vegetatie ontwikkelen

 

Evenementen en hun communicatie

Gans het jaar
– Gidsenwerking erfgoed (+- 3000 mensen vorig jaar voor rondleidingen)
– Gidsenwerking natuur
– Vrije wandeling (voor fortgebied binnen water: tijdens openingsuren / voor buiten water: altijd)

Zomerprogramma
– cultuur (evenementen zoals Fort 4 klassiek, Midzomerfeest, …) wordt georganiseerd door cc Mortsel; bijhorende affiches en reclame door cc, in de stad op cultuurborden, en info op website stad Mortsel
– andere evenementen vanuit stad (plantenbeurs, sportbeurs, kindermarkt,…) reclame via ‘info Mortsel’+ website stad Mortsel

150 jaar fortengordel
– allerlei activiteiten dit jaar
reclame via provincie Antwerpen + Gazet van Antwerpen
vb: Fietsfortengordel (GvA) => bij goed verloop mogelijk herhaling (vb voor hen ‘De gordel’ Radio 2)

INFORMATIE IN FORT 4

– Gang: lichtborden met informatie/foto’s (over (geschiedenis) fortengordel + (geschiedenis) fort 4)
– Kamer 1: maquette fort met knoppen voor bepaalde delen in fort (vb ‘Reduit’, ‘natte gracht’) basisinfo over indeling, functie, bescherming, verdediging bij aanval,…
– Trappen: zitbanken met scherm voor video / foto’s; kan door gidsen gebruikt worden om basisuitleg rond fort te vertellen en visueel bij te lichten; kan gebruikt worden bij speciale evenementen (tentoonstellingen, acties,…)
– Kamer 2: vitrine met kostuums uit 19e eeuw
– Kamer 3: presentatie in 3D
– Gang aan cafetaria: foto’s geschiedenis

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: